Ao longo deste documento analizaranse os efectos máis relevantes da saída de Reino Unido da Unión Europea no territorio galego. Para iso, tivéronse en consideración os datos recollidos por dous informes de fontes fiables como son A Análise económica do grao de exposición da economía de Galicia ante o Brexit do Consello Económico e Social (CES) de Galicia así como o Informe da Comisión de Política Económica (ECON) do Comité Europeo das Rexións titulado Avaliación da exposición das rexións e cidades da UE-27 á retirada do Reino Unido da Unión Europea.
Ambos estudos tratan, en maior ou menor medida, as consecuencias do impacto do Brexit en Galicia e de maneira conxunta presentan as seguintes conclusións:
En primeiro lugar, as comunidades autónomas españolas son parte das rexións menos afectadas polo Brexit en termos de PIB local exposto á saída de Reino Unido da UE. En España, estímase que a porcentaxe do PIB local exposto ao Brexit fluctúa entre o 0% e o 2%, tratándose de valores moi baixos no contexto europeo. A nivel galego, os datos dispoñibles mostran que Galicia é a terceira comunidade española con menores consecuencias económicas, xa que só tería exposto o equivalente ao 0,57% do seu PIB local.

En segundo lugar, estas análises demostran que nin España, nin Galicia, enfróntanse a unha gran exposición do emprego, nin dos ingresos comerciais como consecuencia do Brexit. De feito, en Galicia os ingresos laborais expostos ao Brexit corresponden soamente a un valor situado entre 0% e o 2% dos ingresos laborais locais.

En terceiro lugar, o informe do Comisión de Política Económica identifica que a saída de Reino Unido da Unión Europea xerará un impacto considerable en 6 sectores económicos clave para a UE-27, entre os que se atopan os sectores de transporte e vehículos; maquinaria; electrónica; téxtiles e mobles; verduras, produtos alimenticios e madeira e a fabricación de produtos químicos e plásticos.

Neste sentido, o índice económico utilizado polo Comité Europeo das Rexións posiciona a Galicia no nivel 2 nunha escala do 0 ao 3, sendo o 3 o de maior exposición ao Brexit en termos de impacto rexional. Isto débese a que na economía galega predominan algúns dos sectores máis afectados polo Brexit como é o caso do sector automobilístico, do sector téxtil e do sector alimenticio.
A este respecto, o CES determina que os sectores galegos máis expostos ao Brexit son o sector téxtil e a pesca, máis especificamente, a exportación de roupa e a importación de peixe. Con todo, no referente ao sector da automoción, aínda que a cidade de Vigo conta cunha importante industria automobilística, polo xeral, Reino Unido non se atopa entre os destinos preferentes dos coches fabricados en Vigo.

En cuarto lugar, ao desagregar os datos nos distintos sectores da economía, maniféstase que o sector primario representa unha alta exposición para as rexións do centro e do norte de España, incluída Galicia. Estes datos ven reflectidos no seguinte mapa, no que Galicia representa un risco moderado cun valor do 1-3 do índice de exposición rexional Brexit correspondente ao sector de verduras, produtos alimenticios e madeira. Este índice estima que o Brexit terá un impacto na industria pesqueira galega, pero este non será dos máis significativos a nivel europeo.

No respectivo ao sector primario galego, as importacións de pesca serían aquelas con maior risco, pero en certa medida limitado, dado que o volume de compras ao Reino Unido só representa o 1,57% das importacións de Galicia. Dese volume, o 28% corresponde a produtos do mar, singularmente adquiridos por empresas radicadas na provincia de Pontevedra.

Con todo, neste contexto, ambos os estudos coinciden en que o risco non está tan vinculado co acceso ao recurso, senón con outras cuestións como o posible peche da Zona Económica Exclusiva de Gran Bretaña e as Illas Malvinas como consecuencia negativa do Brexit. En especial, esta cuestión sumaría un risco considerable xa que, non só se debería renegociar un novo acordo para a frota das illas Malvinas, senón que ademais ao ser o sector pesqueiro un dos principais motores da economía local galega, o impacto negativo sobre as importacións de pesca podería estenderse ao sector secundario (como a industria alimentaria) e ao terciario (como o turismo ou o comercio).

No referente ao sector secundario, aínda que a nivel europeo a exposición que sofren estas industrias é maior que aquelas de o sector primario, a nivel nacional, o sector secundario español non se atopa entre os máis expostos á saída de Reino Unido da UE.
A nivel comunitario os sectores secundarios máis afectados polo Brexit son o sector da automoción, o sector téxtil e o sector da maquinaria. A nivel galego, o CES identificou que a industria galega máis afectada pola potencial saída de Reino Unido da UE son as exportacións do sector téxtil. Neste escenario, a empresa galega máis exposta, por unha razón de tamaño, sería Inditex que conta con 103 tendas en Reino Unido.

Como segunda industria máis exposta do sector secundario galego aparece a automoción. O seguinte mapa tamén posiciona a Galicia cun risco moderado cun valor do 1-3 do índice de exposición rexional Brexit no sector automobilístico. Isto significa que o Brexit terá un impacto na industria da automoción galega, pero non será dos máis graves a nivel comunitario, polos motivos mencionados con anterioridade.

De feito, o CES representa que a suma dos ingresos do sector da automoción e do sector téxtil en Galicia representa tan só o 4% de toda a actividade exportadora de Galicia ao Reino Unido, polo que inicialmente Galicia non se situaría entre as rexións europeas economicamente máis prexudicadas polo Brexit.
En paralelo, o estudo galego recolle que outros sectores secundarios tamén se verían expostos, pero en menor medida, aínda que todos eles estarían condicionados polo establecemento de novas condicións, normas e controis para o intercambio de produtos e servizos. Neste contexto, o informe de CES determina que "o grao de exposición de Galicia en termos cuantitativos non é moi alto, pero en termos cualitativos márcase unha certa sensibilidade", isto fai referencia a que un eventual desencontro total entre Reino Unido e a UE -coñecida como teoría do precipicio- supoñería un endurecemento das condicións de exportacións dos produtos galegos e a imposición de controis, homologacións e trámites burocráticos máis estritos, fronte á libre circulación actual, con implicacións tanto para bens e alimentos de carácter agrario como para servizos financeiros ou comerciais. Este posible escenario xeraría un risco adicional para a economía galega xa que o mercado británico absorbe un 6,55% do total das exportacións de produtos galegos.
En canto ao sector terciario, a análise da Comisión de Política Económica considera que o impacto en España poderase ver reflectido sobre todo no turismo. Con todo, estímase que o impacto negativo do turismo afectará maioritariamente as rexións mediterráneas do territorio español, en especial no caso de que os cidadáns británicos perdesen o seu dereito para vivir na UE ou polo menos o dereito para utilizar os servizos públicos (como o sistema sanitario). Neste contexto, o sector turístico galego non se vería tan prexudicado pola saída de Reino Unido da UE, en comparación con outras rexións máis turísticas da xeografía española.

En definitiva, ambos os estudos recoñecen que Galicia non é a rexión española nin comunitaria con maior grao de exposición respecto a a retirada do Reino Unido da Unión Europea. Ademais, grazas á revisión destes dous estudos, pódese concluír que, mesmo no peor dos escenarios posibles, o Brexit non producirá impactos extremadamente negativos na comunidade galega.

Próximos pasos
A UE-27 e Reino Unido atópanse neste momento na fase decisiva das negociacións do Brexit, polo que o elevado grao de incerteza sobre o resultado das negociacións impide coñecer con exactitude o impacto das mesmas no territorio galego.
Con todo, a nivel rexional e interrexional, é importante destacar que a diplomacia económica e a cooperación interrexional e a avaliación comparativa poden axudar a minimizar os efectos negativos do Brexit. Por iso, o Comité Europeo das Rexións recomenda que os entes locais e rexionais, como o goberno autonómico da Xunta de Galicia, establezan alianzas con outras rexións europeas que se enfrontan a desafíos similares en canto á saída de Reino Unido da UE co obxectivo de compartir información e unir recursos para avaliar como apoiar aos seus actores económicos a nivel rexional. Por iso, a participación galega desta semana tanto na reunión da Comisión de Coordinadores de CARUE como na Comisión Arco Atlántico (CRPM) será fundamental para defender interesáselos galegos ante a repentina saída de Reino Unido da UE.

© Fundación Galicia Europa

ContactoAviso Legal